Porezni akt je pravni akt kojim javna vlast posredstvom poreznog tijela uređuje pojedini slučaj u području javnog prava. U poreznom postupku primjenjuju se kao porezni akti rješenje, zaključak, zapisnik, obavijest, poziv i drugi akti. Od svih navedenih, najvažnije je porezno rješenje zbog toga što predstavlja pojedinačni autoritativni porezni akt koji se donosi u poreznom postupku od strane nadležnog poreznog tijela, a u kojem se odlučuje o pojedinačnom pravu ili obvezi poreznog obveznika. U ovom ćemo članku navesti bitna obilježja, sadržaj i oblik akta, tko donosi porezni akt, te kako se obavlja njegova dostava.
Koja su bitna obilježja svakog poreznog akta u poreznom postupku?
Kao bitna obilježja svakog poreznog akta ističemo da je isti jednostran, odnosno sadržaj akta uređuje njegov donositelj koji ima autoritet vlasti i koji je nadređen subjektima kojima je porezni akt upućen, a subjekti na koje se akt odnosi dužni su postupati na način kojim su uređena prava i obveze u poreznom aktu. Stoga je porezni akt jedinstven jer se odnosi na konkretan slučaj i konkretne subjekte. Porezni akt ima neposredno pravo djelovanja usmjereno prema osobi koja je subjekt poreznog postupka, ali uključuje donositelja poreznog akta te može djelovati i na treće osobe. Isto tako, porezni akt se mora temeljiti na Općem poreznom zakonu (NN 115/16) koji određuje oblik i sadržaj poreznog akta.
Sadržaj i oblik poreznog akta
Poreznim aktom kao aktom kojim se pokreće, dopunjuje, mijenja ili dovršava neka radnja u poreznom postupku, mora biti određen porezni dužnik, vrsta i svota poreza te obračunsko razdoblje. Porezni akt koji nije sadržajno potpun jest ništav. Sadržaj poreznog akta ima nekoliko oblika koji su određeni Općim poreznim zakonom kao pismeni, usmeni i elektronički oblik.
Najčešći oblik poreznog akta jest pismeni koji mora sadržavati naziv financijskog tijela donositelja poreznog akta, potpis njegovog ovlaštenika, broj i datum poreznog akta, ime i prezime, odnosno naziv sudionika kome se upućuje te pravni i činjenični temelj (uvod, izreku, obrazloženje, uputu o pravnom lijeku). S druge strane, usmeni porezni akt može donijeti ovlaštena osoba poreznog tijela i narediti njegovo izvršenje bez odgode u slučaju kada je ugrožena naplata poreza. Isti se mora izdati u pisanom obliku najkasnije u roku od tri dana od dana njegova donošenja.
Važno je napomenuti da porezni akt koji je izvorno izdan u elektroničkom obliku predstavlja elektronički zapis koji je pravno valjan i kada je ispisan na papiru, ako postoji proces validacije izvornosti elektroničkim putem.
Tko donosi porezni akt?
Kao odgovor na pitanje tko donosi porezni akt navesti ćemo Porezna uprava kao jedinstvena i samostalna upravna organizacija u sastavu Ministarstva financija čija je temeljna zadaća primjena i nadzor primjene poreznih propisa i propisa o prikupljanju doprinosa. Porezna uprava djeluje pod nazivom: Ministarstvo financija, Porezna uprava. Nakon donošenja, Porezna uprava dostavlja porezni akt sudionicima poreznog postupka.
Tko donosi porezni akt – dostava poreznog akta
Porezni akt se dostavlja tako da se preda osobi kojoj je namijenjen. Mjesto dostave se smatra prebivalište ili uobičajeno boravište, sjedište sudionika koji je pravna osoba i radno mjesto sudionika. Osobnom dostavom smatra se dostava koju dostavljač izvrši osobno osobi kojoj je porezni akt namijenjen ili njenom opunomoćeniku.
Porezni akti kojima se odlučuje o pojedinačnim pravima i obvezama iz porezno-pravnog odnosa mogu se dostavljati elektroničkim putem na zahtjev ili uz izričiti pristanak stranke. Takva dostava poreznog akta elektroničkim putem obavlja se u elektronički pretinac koji je porezno tijelo odredilo za takvu namjenu.
Elektronička dostava poreznog akta
Dakle, sudionik poreznog postupka koji je pristao na elektroničku dost avu poreznog akta može sva rješenja i akte koje šalje Porezna uprava zaprimati elektronički putem korisničkog pretinca u ePoreznoj- Jedinstvenog portala Porezne uprave. U tom se slučaju smatra da je dostava obavljena danom zapisa na poslužitelju kada je korisnik preuzeo porezni akt. Međutim, ako porezni akt ne preuzme u roku od sedam dana, smatra se da je dostava obavljena istekom roka od sedam dana od dana kada je porezni akt pristigao u korisnički pretinac. O svakoj izvršenoj dostavi poreznog akta korisnik zaprima poruku na adresu elektroničke pošte čime se ne zahtjeva kontinuirano praćenje korisničkog pretinca.
Treba Vam odvjetnik za porezno pravo, obratite nam se s povjerenjem.
